Назарбаев неге темекі тартқан – 90-жылдардағы сирек кадрдың тарихы

Саясаттанушы әрі журналист Сырым Итқұлов 1990 жылы түсірілген Нұрсұлтан Назарбаевтың қолына темекі ұстап тұрған сирек суретімен бөлісіп, оның тарихын баяндап берді, деп хабарлайды Politico.kz.

Суретте Назарбаев Ресейдің болашақ вице-премьері Григорий Явлинскиймен сөйлесіп тұр. Итқұловтың сөзіне қарағанда, бір жылдан кейін Назарбаев оны өзіне кеңесші етіп шақырған. Явлинский ол кезде нарыққа өту концепциясын айқындайтын "500 күн" реформасының авторларының бірі болған.

"Мен Явлинскийді өзімнің экономикалық кеңесшім етіп тағайындадым. 1991-1992 жылдары оның тобы Қазақ КСР Министрлер кабинетімен жемісті жұмыс істеді. Олар кәсіби мамандар еді. Жалпы бейберекетсіздік жағдайында олар бізге әрекеттерімізді ретке келтіруге көмектесті", – деп жазды Назарбаев 90-жылдары.

Алайда Явлинский бұған мүлдем керісінше пікір білдірген. Оның айтуынша, саясаткер Назарбаевпен жұмыс істеуден бас тартқан. Себебі оны реформалардың басталуына тек жарнама ретінде пайдаланғысы келген. Осылайша олардың байланысы бір жылға да жетпеген.

Бұдан кейін елге сол кездегі Төменгі Новгород губернаторы Немцов аз уақытқа келіп кеткен. Кейінірек Гиффен, Чан Янг Бен, Москович сияқты бюджетке өте қымбатқа түскен шетелдік кеңесшілер тартылған.

Айта кетейік, 2015 жылы кезектен тыс президент сайлауы кезінде Назарбаев журналистерге 90-жылдары неліктен қалтасында темекі алып жүргенін түсіндірген болатын. Ол КСРО ыдыраған кездегі үлкен жүйке жұқаруына және экономикалық қиындықтарға байланысты осындай әдет тапқанын мойындаған.

Студент кезінде темекі шекпеген ол қиын кездері стреспен осылай күрескен. Жұмыс мәселелерін жүріп бара жатып шешу үшін мамандармен немесе шетелдік делегаттармен бірге шығып темекі тарту мақсатында қалтасына арнайы бір қорап темекі салып жүрген. Кейінірек экс-президент бұл әдеттен толықтай бас тартқан.