Қазақстандағы ең ықпалды әйелдер рейтингі шықты

07.09.2026 12:15 Абзал БАХЫТЖАНОВ
Қазақстандағы ең ықпалды әйелдер рейтингі шықты
242
Коллаж: Politico.kz/ЖИ

Forbes Kazakhstan басылымы 2026 жылғы Қазақстандағы ең ықпалды 25 әйелдің жаңа рейтингін ұсынды. Биылғы тізімнің көшбасшылар төрттігі өзгеріссіз қалды, алайда рейтингке алғаш рет жаңа министрлер мен танымал кәсіпкерлер қосылды, деп хабарлайды Politico.kz.

Қазақстандағы ең ықпалды 25 әйел:

  1. Үміт Шаяхметова (57 жаста). 17 жыл бойы Halyk Bank басқарма төрайымы қызметін атқарады. Altyn Bank директорлар кеңесінің, Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының және «Атамекен» іскер әйелдер кеңесінің мүшесі. Сондай-ақ ұлттық инвесторлар кеңесіне кіреді және Орталық Азиядағы БҰҰ Жаһандық шартының желісін басқарады. Былтыр Kazakhstan Growth Forum оны 2025 жылдың үздік CEO-сы деп таныды.
  2. Мәдина Әбілқасымова (48 жаста). 2020 жылдың қаңтарынан бері Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігін басқарады. Ұлттық банк басқармасының құрамына кіреді, бұған дейін оның төраға орынбасары болған. 2011–2018 жылдары экономикалық блокта вице-министр, ал 2018–2019 жылдары Еңбек министрі қызметін атқарды.
  3. Аида Балаева (52 жаста). 2023 жылдың қыркүйегінен бері Мәдениет және ақпарат министрі. 2025 жылы Премьер-министрдің орынбасары болып тағайындалды. «Қазтелерадио» АҚ директорлар кеңесін және Әйелдер істері жөніндегі ұлттық комиссияны басқарады. 31 тамызда ҚР Қауіпсіздік кеңесі төрағасының орынбасары лауазымына тағайындалды.
  4. Ләззат Ибрагимова (53 жаста). 2017 жылдың ақпанынан бастап «Отбасы банк» АҚ басқарма төрайымы. 2025 жылы банк ұлттық даму институты мәртебесін алып, тұрғын үйге мұқтаж азаматтарды есепке алуды бастады. Бұған дейін «Бәйтерек» холдингі басқарма төрағасының орынбасары және «Даму» қорының басшысы болған.
  5. Әсел Тасмағамбетова (46 жаста). Эколог және кәсіпкер Кенес Рақышевпен (Forbes тізімінде 27-орын) бірге «Сәби» қорын құрған. 2002 жылдан бері қор әлеуметтік жобаларға 20 млрд теңге бөлді. 2012 жылы CAIER институтын ашты, ал 2026 жылы ұйым ICMA халықаралық бағалаушылар тізіміне енді. Ол жылына 30 млн өнім шығаратын Telli Ondiris зауытының, ASIYA брендінің және Shoqan School мектебінің иесі.
  6. Аружан Саин (50 жаста). 2006 жылдан бері «Мейірімділік» еріктілер қоғамы» қорын басқарады. 2025 жылы қор 650 млн теңге тартты, оның 147 млн теңгесі Samruk Kazyna Trust қорынан түсті. 1994 жылы құрылған «Аружан және Компания» продюсерлік орталығының негізін қалаушы. 2019-2023 жылдары ҚР Бала құқықтары жөніндегі уәкіл болды.
  7. Анар Рахимбаева (55 жаста). «Ұлттық асырап алу агенттігі» қорын басқарады және жұбайы Айдын Рахимбаевпен (Forbes тізімінде 9-орын) бірге «Ана үйі» қорын құрған. Жоба бүгінде Украина, Қырғызстан, Өзбекстан және Малайзияда жұмыс істейді. 2025 жылы жоба Harvard Business School оқу кейсіне айналды. Олар $20 млн көлеміндегі активті ауыл оқушыларын қолдайтын IQanat Endowment Fund қорына берді.
  8. Ақмарал Әлназарова (55 жаста). 2024 жылдың ақпанынан бастап ҚР Денсаулық сақтау министрі. Үкіметке келмес бұрын, 2020-2024 жылдары Сенат депутаты болып Қызылорда облысының атынан өкілдік етті. Оның карьерасы Қызылорда облысының денсаулық сақтау жүйесімен тығыз байланысты, ол дәрігерден бастап облыстық басқарма басшысына дейінгі жолдан өткен.
  9. Жұлдыз Сүлейменова (43 жаста). 2025 жылдың қыркүйегінен бері ҚР Оқу-ағарту министрлігін басқарады. Бұған дейін, 2021-2025 жылдары Мәжіліс депутаты болды. 2025 жылдан бастап Әйелдер істері жөніндегі ұлттық комиссияның құрамына кіреді. Саясатқа келмес бұрын «Назарбаев Зияткерлік мектептерінде» қызмет еткен.
  10. Елена Бахмутова (64 жаста). Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы кеңесінің төрайымы. Ұйым нарықтың 140-тан астам қатысушысын біріктіреді. Сонымен қатар «Атамекен» палатасының қаржы секторы комитетін басқарады және «Altyn Bank» директорлар кеңесінің мүшесі.
  11. Раушан Қажыбаева (47 жаста). 2019 жылдан бері «Қазақстан Республикасы Президентінің Телерадиокешені» КЕАҚ бас директоры. Бұған дейін Премьер-министрдің кеңесшісі болған. Биыл оның басшылығымен телерадиокешен Түркия (TRT), Моңғолия, Пәкістан және Жапония медиақұрылымдарымен ынтымақтастық туралы келісімдер жасасты.
  12. Гауһар Қаппарова (51 жаста). Lancaster Group компаниясының акционері. Бұл топтың құрамында мұнай сервисі мен тау-кен өндіруші кәсіпорындар бар. Сонымен қатар Гүлнар Досаевамен бірге киім дистрибуциясымен айналысатын «G and G Гламур» компаниясының тең иесі. Нұрлан Қаппаров атындағы қордың тең құрылтайшысы.
  13. Гүлнар Досаева (51 жаста). 2005 жылы жетім балаларды қолдайтын «Дара» қорын құрған. 2025 жылы қор бюджеті 621,6 млн теңгені құрады. Гауһар Қаппаровамен бірге люкс ретейлді дамытатын желілерге иелік етеді, олардың құрамында Max Mara және Fendi сияқты 10 бутик бар. Жұбайы Ерболат Досаевпен бірге Lancaster Holding үлесіне ие.
  14. Эльвира Әзімова (53 жаста). Конституциялық сотты үш жылдан астам уақыт бойы басқарып келеді. Бұл қызметке дейін ҚР Адам құқықтары жөніндегі уәкіл позициясында жұмыс істеді. Президент жанындағы Әйелдер істері және Адам құқықтары жөніндегі комиссиялардың мүшесі болған.
  15. Әлия Молдабекова (50 жаста). Алты жылдан астам уақыт Ұлттық банк төрағасының орынбасары қызметін атқарады. Сонымен қатар KASE биржасы мен Ұлттық инвестициялық корпорациясының директорлар кеңесін басқарады. Ол Ұлттық қор мен БЖЗҚ зейнетақы активтерін басқаратын монетарлық операциялар департаментіне жетекшілік етеді.
  16. Динара Зәкиева (43 жаста). 2023 жылдан бері ҚР Бала құқықтары жөніндегі уәкіл. Оның қатысуымен 2026 жылдың қаңтарында «Қазақстан балалары» ұлттық бағдарламасы қабылданды. Бұл стратегия балалар қауіпсіздігі мен білім беруге бағытталған 71 міндет пен 158 шараны қамтиды.
  17. Чинара Бөгімбаева (56 жаста). 30 жылдық тарихы бар Qaganat қоғамдық тамақтану желісінің негізін қалаушы және бас директоры. Желі Қазақстанның үш қаласында жиырмадан астам нүктеге ие. Ол Paryz жұмыс берушілер конфедерациясының және Алматы іскер әйелдер кеңесінің мүшесі.
  18. Алина Алдамберген (53 жаста). «Даму» қоры мен Қазақстанның экспорттық-несиелік агенттігінің тәуелсіз директоры. Бұрын KASE биржасының басқарма төрайымы болған. 2026 жылдың мамырында Маскат қор биржасы (MSX) оны бизнесті дамыту жөніндегі директор қызметіне тағайындағанын хабарлады.
  19. Әсел Жанасова (39 жаста). 2025 жылдың желтоқсанынан бастап Президент әкімшілігі басшысының орынбасары. 2022-2025 жылдары «Қазпошта» АҚ басқарма төрайымы болған кезінде Дүниежүзілік экономикалық форумның Young Global Leaders 2025 тізіміне енді. Сондай-ақ Сауда вице-министрі қызметін атқарған.
  20. Әсел Мұқажанова (55 жаста). «Астана» халықаралық қаржы орталығы биржасының (AIX) басқарма төрайымы. Бұл қызметке 2023 жылдың қыркүйегінде ресми түрде тағайындалды. Биржаның 2025 жылғы есебіне сәйкес, сауда көлемі $2,1 млрд-қа жетіп, тартылған капитал көлемі $4,9 млрд-ты құрады.
  21. Баян Алагөзова (52 жаста). Кәсіпкер, продюсер және 2025 жылы Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері атанған тележүргізуші. Shine Production орталығының негізін қалаушы. 2026 жылы оның КешYOU тобы 20 жылдық мерейтойына орай стадионда концерт берді. Биыл АҚШ-та толығымен америкалық актерлер ойнайтын «WHAT IS ҰЯТ?» фильмінің түсірілімін аяқтады. 2024 жылы «Мама Клара» дағдарыс орталығына жетекшілік ететін «Мақсат» жеке қорын құрды.
  22. Жания Әубәкірова (69 жаста). 1994 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Aubakirova School жеке мектебінің құрылтайшысы және көркемдік жетекшісі. Қазақстанның халық әртісі, 1997-2018 жылдары Құрманғазы атындағы консерваторияның ректоры болды. 2026 жылы оның «Рояльмен оңаша» атты жеті сериялы деректі жобасы жарық көрді.
  23. Жанна Кан (57 жаста). Зергерлік бұйымдар мен сағаттар сататын Constella желісі кіретін Zhanna Kan Group компаниясының иесі. Constella итальяндық Damiani брендінің серіктесі саналады. Ол Алматыда үшінші жыл қатарынан өтетін Be Woman әйелдер көшбасшылығы форумының ұйымдастырушысы.
  24. Гауһар Абықаева (53 жаста). Люкс брендтерді сатуға маманданған Sansi Group зергерлік холдингінің бас директоры. Холдинг Алматы мен Астанадағы Bvlgari, Pomellato монобутиктерін басқарады. Олардың брендтер портфеліне Chaumet, Pasquale Bruni және Mikimoto кіреді.
  25. Раушан Жақсыбай (53 жаста). Кәсіпкер, Арманжан Байтасов пен Мұхтар Жәкішев құрған Parasat бизнес-клубының төрайымы. Алматыдағы «Асмед» әлеуметтік емханалар желісінің иесі және Dariger Foundation қорының тең құрылтайшысы.

Дүниежүзілік экономикалық форумның 2026 жылғы 18 маусымдағы зерттеуіне сүйенсек, басшылық қызметтерде әйелдердің қатары көбейген. Бірақ олардың ең жоғарғы лауазымдарға жету қарқыны бәсеңдеп тұр. 2015-2025 жылдар аралығында топ-менеджменттегі әйелдер үлесі 26,8%-дан 29,6%-ға дейін өсті.

Қазір компаниялардың жоғары атқарушы басшылығында (C-suite) әйелдер 24,6% орынды иеленеді. Бұл қатарға қаржы, операциялық және техникалық директорлар кіреді. Алайда бірінші басшылар (CEO) арасында олардың үлесі небәрі 19,1%-ды құрайды. Әйелдер директорлар кеңесіндегі орындардың 29,3%-ын алғанымен, оның тек 5,2%-ын ғана басқарады.

Зерттеу авторлары бұл алшақтықты білікті үміткерлердің жоқтығымен байланыстырмайды. Олардың пікірінше, басты себеп – карьералық жүйенің құрылымы. Басшылыққа апаратын жолдардың тарлығы, ықпалды кәсіби байланыстардың болмауы және отбасына қамқорлық жасауға байланысты үзілістер кедергі келтіреді. 2022 жылдан бері C-suite қатарындағы жаңа тағайындаулар арасында әйелдер үлесі өсуді тоқтатты.

Биыл үшінші рет жарық көрген Forbes Kazakhstan рейтингі осы екіұшты жағдайды анық көрсетеді. Тізімнің негізі тұрақты: 25 қатысушының 18-і өз орнын сақтап қалса, алғашқы төрттік мүлдем өзгерген жоқ.

Рейтингті Halyk Bank басқарма төрайымы Үміт Шаяхметова мен Қаржы нарығын реттеу агенттігінің төрайымы Мәдина Әбілқасымова бастап тұр. Одан кейінгі орындарда ҚР Қауіпсіздік кеңесі төрағасының орынбасары Аида Балаева мен Отбасы банк басқарма төрайымы Ләззат Ибрагимова орналасқан. Бұл қаржы мен мемлекеттік басқару салаларының ең ықпалды екенін растайды.

Дегенмен тізімге жаңа есімдер де қосылды. Бес әйел рейтингке алғаш рет енсе, біреуі үзілістен кейін қайта оралды. Он адам өз позициясын жақсартса, төрт адам төмендеген. Олардың қатарында Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова мен Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова бар.

Сондай-ақ продюсер Баян Алагөзова, кәсіпкерлер Гауһар Абықаева мен Раушан Жақсыбай алғаш рет тізімге кірді. Ал Әсел Жанасова рейтингке қайта қосылды. Биылғы тізімде бизнес саласының өкілдері көш бастап тұр, олардың саны – жеті. Мемлекеттік басқару мен қаржы секторынан бес-бес адамнан бар.

Рейтингке қатысушылардың орташа жасы 52-ні құрайды. Ең жас қатысушы 39-да болса, ең үлкені 69 жаста. Жаңа есімдер тізімге жай танымалдылықтың емес, ауқымды бизнестің немесе басқару мандатының арқасында енеді.

Биылғы рейтинг аясында басылым мұқабасына шыққан Әсел Мұқажановамен эксклюзивті сұхбат жарияланды. Ол AIX басшылығына қалай келгенін және Орталық Азиядағы капитал нарығының болашағы туралы айтып берді. Сондай-ақ журналистер Әсел Тасмағамбетова негізін қалаған Орталық Азия экологиялық зерттеулер институтында (CAIER) болып қайтты. Материалда ғылымның бизнеске қалай айналатыны және түскен қаражаттың Каспийді зерттеуге жұмсалатыны көрсетілген.

Рейтинг 2026 жылғы 27 тамыздағы жағдай бойынша жасалды. Зерттеу тобы 170-тен астам үміткерден тұратын тізімнен 55 адамды іріктеп алған. Қорытынды балдың 90%-ы сарапшылар бағасына, 5%-ы қаржылық көрсеткіштерге, қалған 5%-ы БАҚ-та аталуына тиесілі.

Войдите, чтобы оставить комментарий