Қарағойшиндер немен айналысады?

Бүгінде Қарағойшиндер әулетінің есімі мемлекеттік басқарудың негізгі институттарымен де, өңірлік ірі бизнеспен де тығыз байланысты. Отбасының бір мүшесі еліміздің басты қаржы ағындарын басқарса, басқалары елорда инфрақұрылымына жетекшілік етіп, Қазақстанның батысындағы ірі құрылыс мердігерліктерін игеріп жатыр, деп хабарлайды Politico.kz.

Қазіргі таңдағы басты тұлға – 2024 жылдың ақпанынан бері «Бәйтерек» холдингін басқарып отырған және 2026 жылдың қаңтарында жаңа Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның құрамына енген Рустам Қарағойшин. Оның өмірбаянында жеке агробизнеске кеткен 3 жылдық кезеңі бар, сол уақытта ол «Ushtobe Et» және «Зерновой консорциум Казахстана» (Қазақстанның астық консорциумы) компанияларына иелік етті. Соңғысының тең құрылтайшысы оның жұбайы Жанар Ғиззатқызы болған. Алайда мемлекеттік қызметке ауысуына байланысты активтерді қайта құрылымдау жүргізіліп, 2025 жылдың жазына қарай мал шаруашылығы бизнесі үшінші тұлғалардың қолына өтті.

Сонымен қатар, еліміздің құрылыс саласын бақылау оның әкесі Тимур Қарағойшиннің қолына шоғырланған. 2024 жылдың сәуірінен бастап ол жобалық-сметалық құжаттамаға аудит жүргізетін негізгі мемлекеттік орган – «Мемсараптама» РМК-ны қайта басқарып отыр. Ол бұл қызметті 2016–2021 жылдары да атқарған болатын. Оған дейін Құрылыс істері комитетінің төрағасы және салалық ведомстволарда вице-министр болып жұмыс істеді.

Астана қаласының көлік инфрақұрылымы да осы әулеттің кәсіби қызығушылығы аясында. Тимур Қарағойшиннің бауыры Асхат Қарағойшин кем дегенде 2024 жылдың қаңтарына қарай елордалық Көлік және жол-көлік инфрақұрылымын дамыту басқармасының басшысы қызметіне қайта оралды. Бұл ведомство жолаушылар тасымалы саласы мен елордадағы автомобиль жолдарын жөндеу жұмыстарына жетекшілік етеді. Оған қоса, ол «№1 автобус паркі» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі болып табылады.

Отбасының тағы бір тармағы Батыс Қазақстан облысында ірі бизнес құрған. Мұндағы негізгі кәсіпорын – «Бәйтерек» басшысының марқұм көкесі Ахметқали Қарағойшин негізін қалаған «Жиенбай» ЖШС. Компанияның 1-санатты лицензиясы бар және KPO B.V. мен NCOC сияқты негізгі шикізат операторларының мердігерлік жұмыстарын орындайды. Бүгінде бұл бизнесті негізін қалаушының ұлдары – Александр мен Руслан Қарағойшиндер басқарады.

«Жиенбай» ЖШС-нің бюджет қаражатын игеру барысында бірқатар даулы мәселелер де туындаған:

• 2019 жылы 2 млрд теңгеге келісімшарт жасалған Қазталовка ауылындағы мектеп құрылысы 2023 жылы созылып кетті. Инфляция салдарынан жоба құны 2,8 млрд теңгеге дейін өсіп, нысанды тапсыру үшін мердігер қосымша қаржыландыруды сұраған.
• Бақылаушы органдардың тексерісі БҚО Құрылыс басқармасының орындалмаған жұмыс көлемі үшін компанияға 60,9 млн теңгені негізсіз аударғанын анықтады. Бұған жауап ретінде «Жиенбай» ЖШС тасымалдау кезіндегі ескерілмеген шығындарды өтеу үшін мемлекеттік тапсырыс берушіден 270 млн теңге өндіріп алуды талап етіп, сотқа шағым түсірді.

Одан бөлек, әулет атышулы қылмыстық істің ортасында қалды. 2017 жылдың 11 қарашасында Орал қаласында «Жиенбай» ЖШС директоры Александр Қарағойшин жаяу жүргіншілер өткелінде 31 жастағы әйелді қағып кетіп, салдарынан жәбірленуші көз жұмды. Сол кезде сот Қарағойшинді кінәлі деп танып, оған 2,5 жылға шартты түрде бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады.

Айта кететін жайт, отбасының БҚО-дағы ықпалы бір ғана компаниямен шектелмейді: өңірде «JJ SERVICES», «АКСАЙ СТРОЙ МОНТАЖ» ЖШС және тағы басқа бірқатар кәсіпорындар тіркелген. Кем дегенде 7 компанияны Қарағойшин фамилиясын алып жүрген азаматтар басқарса, әулеттің басқа да өкілдері жергілікті мемлекеттік және сараптамалық құрылымдарда қызмет етеді.