Қыз бала ата-анасының арасын жақындата ма?

Әкенің қызына беретін бір өнегесі – оның анасына қалай қарайтыны. Ратгерс университетінің зерттеушілері қыз тәрбиелеп отырған әкелер баласының анасына көбірек сенім артып, жақындық танытатынын және қарым-қатынасты сақтауға бейім келетінін байқаған, деп хабарлайды Politico.kz.

Medical News порталының жазуынша, Ратгерс бизнес мектебінің Бизнестегі әйелдер орталығы жүргізген зерттеу Personality and Individual Differences журналының қарашадағы санына дейін онлайн жарияланған. Авторлар қыздардың әкелері мен ұлдардың әкелерін салыстырған. Нәтижесінде қыз өсірген ерлерде баласының анасына бауыр басу, сену, етене жақын болу және арадағы байланысты сақтауға ұмтылу көрсеткіштері жоғары шыққан.

Зерттеу авторларының бірі, орталықтың профессоры әрі зерттеушісі Кристина Дурантенің пайымынша, қыздың дүниеге келуі ата-ана арасындағы байланысты нығайтуы мүмкін. Алайда мұның неліктен болатыны әзірге анық емес.

Ғалымдар бұл сұраққа кездейсоқ келген жоқ. Бұрынғы зерттеулер әкенің қыз баланың өзін бағалауына ықпал ететінін көрсеткен. Қыздың ер адамға ұзақ қарым-қатынаста қаншалықты сенуге болатыны, оның жанынан табылып, қолдау көрсете алатыны туралы түсінігі де әкесі арқылы қалыптасады.

Осыдан кейін зерттеушілер мынадай болжам ұсынған: бәлкім, қыз тәрбиелеген ер адам ұзаққа созылатын берік байланысты сақтауға көбірек ұмтылып, қызына ер адамның сенімді серік бола алатынын өз ісімен көрсететін шығар?

Мұны тексеру үшін АҚШ бойынша 1700-ге жуық ата-ананы қамтыған үш сауалнама жүргізілген.

Біріншісінде 18 жасқа толмаған қыздардың әкелерінен баласының анасымен қарым-қатынасы туралы сұраған. Екіншісінде қыздардың аналарына сауал қойып, әкелердің әрекетін олардың қалай бағалайтынын білген.

Үшінші сауалнамаға жүктіліктің соңғы үш айында жүрген болашақ ата-аналар қатысқан. Мұндағы мақсат – ерлердің қарым-қатынас пен әйел-еркек рөлі туралы бұрыннан қалыптасқан көзқарасын ескеру. Сұрақтар әкелер арасындағы айырмашылық бала туғанға дейін бар ма, әлде әке атанғаннан кейін пайда бола ма дегенді ажыратуға бағытталған.

Зерттеудің жетекші авторы, орталықтың докторлықтан кейінгі зерттеушісі Кристал Дуартенің айтуынша, нәтиже қыздардың әкелері міндетті түрде жақсырақ әке болады дегенді білдірмейді. Байқалған айырмашылық – олардың баласының анасына қаншалықты сүйеу болатынында. Мұны ерлердің өзі де, баланың анасы да жоғарырақ бағалаған.

Дуарте ұсынған түсіндірменің бірі күнделікті қарым-қатынасқа тіреледі. Қыз бала ер адамның қандай серік болатынын алғаш әкесінен көреді. Әкесі анасына көңіл бөліп, қолдап, арадағы байланысқа жауапкершілікпен қараса, қыз үшін жақсы серіктің бейнесі осылай қалыптасуы мүмкін. Яғни әке арнайы ақыл айтпаса да, қызына болашақ қарым-қатынастан не күтуге болатынын өз мінезімен көрсетеді.

Авторлар басқа ықтимал себептерді де атайды. Әке атану тестостерон деңгейінің төмендеуімен байланысты екені белгілі. Олардың болжамынша, гормондық өзгерістер қамқорлық жасауға және жұп арасындағы байланысты нығайтуға ықпал етуі мүмкін. Бірақ бұл ұлдардың әкелеріне де тән болғандықтан, қыз өсіргендердегі айырмашылықты толық түсіндірмейді.

Қыз баланы қорғауға қатысты мәдени ұстанымдар, отбасы көбірек қорғанға мұқтаж деген сезім немесе ата-ананың бір-бірінен күтерінің өзгеруі де әсер етуі ықтимал, дейді зерттеушілер.

Дегенмен Дуранте негізгі мәнді қыздың осы қарым-қатынастан не үйренетінінен іздейді. Оның айтуынша, берік байланыс ерлерге де пайдалы, ал тарихи тұрғыдан әйелдер үшін айрықша маңызды болған. Баласының анасымен арадағы қатынасты бағалайтын әке қызына бір нәрсені ісімен ұқтырады: ер адамның ықыласы мен қолдауын күтуге болады.