«I am Jane Doe»: қазақстандық әйелдер жылдар бойы жасырып келген зорлық-зомбылық туралы айта бастады

АҚШ-та басталған «I am Jane Doe» халықаралық флешмобы қазақстандық әлеуметтік желі қолданушылары арасында кең қолдау тауып, ауқымды қозғалысқа ұласты. Қазақстандық әйелдер бала кезінде көрген зорлық-зомбылықтары мен жылдар бойы жабулы қазан күйінде қалған жеке трагедияларын жаппай жариялап жатыр, деп хабарлайды Politico.kz.

Бастапқыда «Мен Джейн Доумын» тіркесі АҚШ-та топтық зорлаудың құрбаны болған студент қыздың жеке басын құпия сақтау және оған ынтымақтастық білдіру мақсатында қолданылған еді (АҚШ құқық жүйесінде «Jane Doe» есімі жеке басы жасырын сот қатысушыларына шартты түрде беріледі).

Көп ұзамай бұл акция кезіндегі #MeToo толқыны сияқты ғаламдық сипат алып, адамдар бастан өткерген ауыр жарақаттарын ашық айтатын алаңға айналды. Ал Қазақстандағы желі қолданушылары үшін бұл флешмоб қоғамдағы жақындары мен көршілерінің қылмысты «көрмегендей» болып, жасырып қалатын жағымсыз үрдісінің бетін ашты.

Әлеуметтік желіде forestthepigeon есімді қолданушы алғашқылардың бірі болып өз оқиғасымен бөлісті. Оның айтуынша, жантүршігерлік жағдай 10 жасында отбасылық той кезінде болған. Әжесінің құрметті ұстаз болып қызмет істейтін ағасы баланы қараңғы кіреберіске ертіп апарып, оған тиіскен. Оқиғаны кездейсоқ шуға шыққан әйелі ғана тоқтата алған.

«Содан кейін тұйықталып кеттім. Анам оның бұрыннан осындай қылығы барын айтты. Оның өлгенін қатты қаладым. Қазір ер адамдарға мүлде сенбеймін. Балаларыңызды ешкімге сеніп қалдырмаңыздар, кімнің ойында не тұрғанын білмейсіздер», – деп жазды ол.

Флешмобтың басқа да қатысушылары отбасының абыройын ойлап, балаға жасалған қиянатты жасырып-жапқан ересектер туралы естеліктерін бөлісті. Желіде жарияланған жазбалардың бірінде үш жасар немересіне қатысты қылмыс жасап, жазасын өтеп келсе де, отбасына қайта оралған зейнеткер көрші туралы жазылған:

«Әйелі оны тек пәтердің ақысын жалғыз төлей алмайтындықтан ғана қайта қабылдады. Ал ол еш алаңсыз, өз күнін көріп жүр», – делінген хабарламада.

Тағы бір әйел бала кездегі құрбысының басынан өткен ауыр оқиғаны 40 жылға жуық уақыт бойы ешкімге айтпай келгенін жеткізді:

«37 жасыма дейін үндемедім. Кейін анама осы көршінің түрмеде отыруы керектігін айтқанымда, анам оқиғаны сол кезде-ақ бәрі білгенін, үлкен шу шығып, кейін басылғанын айтты. Осымен бітті! Онымен бәрі сөйлесті, әйелі, балалары мен немерелері бірге тұрды. Ол қартайып өз ажалынан өлді».

Ашық әрі шынайы жазбалар қоғамда үлкен резонанс тудырып, қолдауға ие болуда. Желі қолданушылары бұл флешмобты көп жылдық жан жарасын жеңілдетудің және балаларға қатысты зорлық-зомбылыққа көз жұма қарау дәстүрін тоқтатудың маңызды қадамы деп бағалап отыр.