Қазақстанда жылына 10 млн тонна шикізат өңдейтін төртінші мұнай зауытының құрылысы басталмақ

Қазақстанда экономика үшін үлкен серпіліс саналатын төртінші мұнай өңдеу зауытының құрылысына дайындық жұмыстары іс жүзінде басталды, деп хабарлайды журналист Михаил Козачков өзінің Telegram арнасында.

Жобаны есептеу жұмыстары «Самұрық» қорының еншілес кәсіпорны саналатын SK Ondeu компаниясына жүктелді, ал жаңа кәсіпорынның басты міндеті жылына 10 млн тонна мұнайды өңдеу болып бекітілді.

Қазіргі уақытта еліміздегі үш ірі зауыт бірігіп шамамен 18 млн тонна шикізатты ғана қорыта алатынын ескерсек, жаңа кешен жалғыз өзі қазіргі көлемнің жартысынан көбін өңдеп, мұнай өнімдерінің кем дегенде 50 пайыздық қосымша көлемін шығаруға қауқарлы болмақ. 

Елден жыл сайын 100 млн тонна шикі мұнай экспортталатынын ескерсек, жаңа зауытқа қажетті шикізатты табу аса қиындық тудырмайды. Дегенмен кешенді Теңіз және Қашаған сияқты ірі кен орындарынан құбыр тартуға қолайлы аумақта салу немесе басқа көздерден шикізат жеткізуді ұйымдастыру Энергетика министрлігінің басты міндеті саналады.

Инфрақұрылымы жоқ аймақта зауыт тұрғызу жобаның құнын арттырып, іске асыру мерзімін созатындықтан, ірі салық төлеуші әрі жұмыс беруші нысанды өз аумағында салу үшін түрлі облыс әкімдерінің лобби жасау жұмыстарын бастауы әбден мүмкін.

Мәселен, Атырау мұнай өңдеу зауыты 2025 жылы қазынаға шамамен 200 млрд теңге құйып, 2500 адамды жұмыспен қамтығанын ескерсек, барлық көрсеткіштер бойынша одан асып түсетін жаңа кешен дайын мұнай-химия өнімдерін шетелге шығару арқылы елдің доллармен түсетін табысын айтарлықтай арттырмақ.

Қазіргі кезеңде қолданыстағы мұнай өңдеу зауыттары нарықтың өсіп келе жатқан қажеттіліктерін өтеу үшін барынша толық қуатта жұмыс істегенімен, авиакеросин тапшылығы билет құнының өсуіне және авиация саласының тежелуіне әкеліп отыр. Оған қоса елдегі дизель мен бензин тапшылығы тек өндіріс көлемінің аздығынан емес, жанармайдың көршілес мемлекеттерге заңсыз, тіпті жер асты туннельдері арқылы қымбат бағамен тасымалдануынан туындап отырғандықтан, жаңа зауыт салу қажеттілігі бұрыннан пісіп жетілген мәселе еді.

Бұл шешімнің осы уақытқа дейін кешігуі жобаның $7 млрд немесе $10 млрд көлеміндегі жоғары құнымен және қолданыстағы зауыттардың қуатын арттыру мүмкіндігіне сенім артумен байланысты болды. Қазіргі уақытта Энергетика министрлігінде Ерлан Ақкенженовтің басшылығымен жиналған команда бұл міндетті шешуге толық қабілетті екенін көрсетіп отыр. Елімізде төрт бірдей жылу электр орталығын салу жобасы басталып, Қызылордадағы кешен іске қосылса, Алматыдағы екінші жылу электр орталығын газға ауыстыру сияқты күрделі жұмыстар министрліктің тікелей қадағалауымен сәтті жүзеге асырылуда.

Журналист төртінші алып зауытты салу туралы саяси шешімнің қабылданғанын және жобаны іске асыруға барлық жағдайдың қолайлы екенін айтты.