Маңғыстаудағы қайғылы оқиға: Саясаттанушы биліктің әрекетіне баға берді

Көңіл айту, кінәлілерді жазалау, көмек көрсету. Маңғыстаудағы әскери қызметшілердің қазасынан кейін биліктің міндеті мұнымен шектелмеуге тиіс еді. Саясаттанушы Данияр Әшімбаевтың пікірінше, мемлекет жауапкершілікті мойнына алып, әскердегі қордаланған мәселелерді шешуге дайын екенін көрсетті. Ол телеграмдағы арнасында биліктің әрекетіне осындай баға берді, деп хабарлайды Politico.kz.

Әшімбаев қайғылы оқиғадан кейін жұрттың алаңын әскери мекемелердің орашолақ қимылы күшейткенін айтады.

«Маңғыстау облысында әскери қызметшілердің қаза табуы ел ішінде қатты толқу туғызды. Әскери басқару аппаратының әдеттегі орашолақ әрекеттері оны одан әрі ушықтырды. Іле-шала қауесет, өсек-аяң, жалған ақпарат, тіпті ашық арандататын жазбалар тарай бастады. Төтенше оқиғаның ахуалы ең күрделі өңірде болғанын да ұмытпайық», — деп жазды саясаттанушы.

Оның бағалауынша, билік осы жағдайда күш-жігерін жұмылдырып, бірнеше бағытта қатар жұмыс істей алған.

«Ақпарат тарату, тергеу және әлеуметтік-саяси шаралар бір мезгілде қолға алынғанын атап өткім келеді. Алғашқы есеңгіреуден кейін оқиға туралы ақпарат беру, тараған мәліметтерді қадағалау және жалған ақпаратты жедел теріске шығару тәртібі айқындалды. Комиссияны үкіметтің беделді мүшесі басқарды. Зардап шеккен отбасыларға қаражат жинау бір орталықтан ұйымдастырылып, өзін жарнамалау барынша азайтылды», — дейді Әшімбаев.

Саясаттанушы президенттің ұстанымына арнайы тоқталған. Оның пікірінше, Қасым-Жомарт Тоқаев бұл жағдайда айтылуға тиіс сөзді айтып, жасалуға тиіс қадамдарды жасаған.

«Әңгіме көңіл айту, кінәлілерді жазалау және мұндай жағдайға енді жол бермеуге уәде етумен ғана шектелген жоқ. Мемлекеттің жауапкершілігі нақты белгіленді. Бәрі дұрыс сияқты көрінген жүйенің жұмысы қатаң талдауға алынып, түбегейлі өзгеріс жасау ниеті жарияланды. Оның үстіне, айтылған кейбір шаралардың бұған дейін-ақ пысықталып жатқаны анық байқалды», — деп жазды ол.

Әшімбаев Тоқаевтың әрекетін жауапкершілікті өзгеге ысырып қоймайтын қолбасшының ұстанымымен салыстырған.

«Тоқаев нағыз қолбасшы жасауға тиіс істі жасады деуге болады. Жұртқа ұнауға тырыспады, жауапкершілікті басқаға жүктемеді. Көмектесу де, жазалау да керек. Бірақ сонымен бірге мәселенің мәнін түсінетінін, мұндай жағдайдың қайталанбауы үшін не істеу керегін білетінін және соған кірісуге дайын екенін бірден көрсетті», — дейді саясаттанушы.

Қоғамның билік әрекетін қалай қабылдағанына қатысты да ол өз бағасын берген.

«Жұрт бұл ұстанымды бірден аңғарып, жалпы ел басшылығының, соның ішінде өз президентінің әрекетін дұрыс қабылдады. Адамдар осындай сәтте ең қажет нәрсені — мәселені түсінетінін және алға бастар жол барын көрді», — деп түйіндеді Әшімбаев.

Еске салайық, 24 қыркүйекте Маңғыстау облысындағы оқу-жаттығу кезінде бір топ әскери қызметшіні теңізге алып кетіп, 14 адамның қаза тапқаны белгілі болды. Осыдан кейін президент Қасым-Жомарт Тоқаев 25 қыркүйекті жалпыұлттық аза тұту күні деп жариялады.

Қайғылы оқиғадан кейін жоғары басшылықта кадрлық ауыс-түйіс жасалып, қорғаныс министрлігінің жаңа басшысы тағайындалды. Бас прокуратура қызметке салғырт қарау және қауіпсіздікті қамтамасыз етпеу деректері бойынша қылмыстық тергеу бастады. Қорғаныс министрлігінің жұмысына ауқымды тексеру жүргізіле бастады.

Президент әскерді түбегейлі реформалау, сарбаздардың қауіпсіздігін күшейту, әлімжеттік пен салғырттықты жою жөнінде нақты тапсырмалар берді. Реформа жоспарын әзірлеуге он күн белгіленді.