Қағаз жүзінде баймыз: Қазақстандықтардың жалақысы неге құнсызданып жатыр

Қазақстанда халықтың табысы қағаз жүзінде өскенімен, инфляцияның кесірінен адамдардың нақты жағдайы нашарлап бара жатыр, деп хабарлайды Politico.kz.

EconomyKZ.org порталының сарапшысы Лина Егель қызы еліміздегі жалақы мен баға өсімі арасындағы алшақтықтың негізгі себептерін түсіндірді. Оның мәліметінше 2025 жылдың төртінші тоқсанында жан басына шаққандағы орташа табыс 254 мың теңгеден асып, өткен жылмен салыстырғанда 9,8 пайызға өскен. Алайда бағаның тоқтаусыз қымбаттауы салдарынан ақша өз құнын жоғалтып, халықтың нақты табысы 97,7 пайызға дейін төмендеп кетті.

"Қарапайым тілмен айтсақ, жалақы өседі. Бірақ шығын одан тез өседі", - деді Лина Егель қызы.

Экономист қазір ең бірінші кезекте халықтың күнделікті тұтынатын тауарлары қымбаттап жатқанын айтады. Оның үстіне ресми статистикадағы орташа табыс нақты жағдайды көрсетпейді, өйткені ол табысы жоғары аз ғана топтың әсерінен өсіп отыр. Бұл көрсеткіш салық ұсталғанға дейін есептелетіндіктен, адамдардың қолына тиетін таза ақша әлдеқайда аз болып шығады.

Сарапшы еліміздің өңірлері арасындағы табыс айырмашылығы үш еседен асып түсетінін мәлімдеді. Мәселен Алматыда орташа кіріс 410 мың теңгеден асса, Астанада бұл көрсеткіш 371 мың теңгені құрайды, ал Түркістан облысында небәрі 134 мың теңге шамасында. Тіпті табысы жоғары саналатын Алматы мен Астананың өзінде тұрғындардың сатып алу қабілеті төмендеп кеткен. Ал Атырау облысында жағдай тіпті қиындап, номиналды табыс 89,5 пайызға, нақты табыс 78,8 пайызға дейін құлдырады.

Осындай жағдайда халық ақша жинауды доғарып, тапқанын тек күнделікті шығындарды жабуға жұмсауға мәжбүр. Табыс өсімі жақсару белгісі болмағандықтан, адамдар ірі заттар сатып алуды кейінге қалдырып жатыр. Маманның сөзінше бұл үрдіс жалғаса берсе, қағаз жүзіндегі сандар мен өмір арасындағы алшақтық одан әрі ұлғая бермек.