Қазақстанда ым тілі ресми мәртебеге ие бола ма? Үкімет басшысы жауап берді

Қазақстан үкіметі ым тілін ресми тіл ретінде тану мәселесін қарастырды. Үкімет басшысы Олжас Бектенов Мәжіліс депутаты Екатерина Смолякова мен оның әріптестерінің осы тақырыпта жолдаған сауалына жауап берді. Депутаттар бұған дейін елімізде ым тіліне мемлекеттік деңгейде ресми мәртебе беруді сұраған болатын, деп хабарлайды Politico.kz.

Олжас Бектеновтің мәлімдеуінше бұл мәселені заңнамалық тұрғыда тану үшін шетелдегі елшіліктердің көмегімен халықаралық тәжірибе мұқият зерттелген. Германия, Ресей, Америка Құрама Штаттары, Қытай және Түркия сияқты елдерде бұл норма мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын тең қамтамасыз ету аясында қарастырылатыны анықталды. Ал Болгария, Жапония, Испания, Корея мен Словакияда ым тілін дамытуға бағытталған арнайы нормативтік құқықтық актілер қабылданған деп хабарлады үкімет басшысы.

Сонымен қатар Португалия, Хорватия, Швеция және Эстония сияқты мемлекеттерде бұл сұрақ салалық заңнамалар арқылы реттеледі деп түсіндірді ол. Қазіргі уақытта Қазақстан заңнамасында есту және сөйлеу қабілеті төмен адамдарды әлеуметтік қорғау, оңалту және сурдоаударма қызметтерін ұсыну тетіктері толық қарастырылған. Бұған қоса инклюзивті білім беру мен арнайы әлеуметтік қызметтер де заңмен нақты бекітілген.

Үкімет басшысы есту қабілеті төмен балаларды оқытудың өзекті статистикасын келтіре отырып, жоғары оқу орындарында білікті сурдопедагогтарды даярлауға мемлекеттік тапсырысты көбейту шаралары туралы айтты. Оның сөзіне қарағанда инклюзивті қоғамды дамыту үшін цифрлық сервистер мен жасанды интеллект технологиялары белсенді түрде енгізілуде. Бұл бағытта электронды бейнесөздік пен нысандардың қолжетімділігін көрсететін интерактивті карта іске қосылған.

Бұдан бөлек арнайы жасанды интеллект көмекшілерін құру және телебағдарламаларды автоматты түрде сурдоаударма жасайтын жүйені әзірлеу жұмыстары жүргізіліп жатыр. Алайда ым тілі мамандарының қызмет көлемін одан әрі кеңейту әзірге шектеулі екенін ескертті. Олжас Бектеновтің айтуынша бұған жаңа әлеуметтік бастамаларға қосымша бюджет қаражатын бөлуге қойылған екі мың жиырма сегізінші жылдың соңына дейінгі мораторий тікелей себеп болып отыр.

Соған қарамастан елімізде қабылданған инклюзивті саясат пен жасанды интеллектті дамытудың алдағы жылдарға арналған тұжырымдамалары депутаттар көтерген мәселелерді толық қамтиды. Бұл бағыттағы жұмыс мемлекеттік органдар мен үкіметтің тұрақты бақылауында деп мәлімдеді Олжас Бектенов.