Жасанды интеллектінің дамуы неліктен әлемдік инфляцияны өршітеді

Жасанды интеллектінің қарқынды дамуы энергетика мен логистиканы жаһандық экономикалық саясаттың басты назарына шығарып, әлемде инфляцияның жаңа толқынын тудыруы мүмкін, деп хабарлайды EconomyKZ.org порталының сарапшысы Шыңғыс Ерболат.

Осы уақытқа дейін экономикалық болжамдардың басым бөлігі тұтынушылық сұранысқа негізделіп, нарық баяулаған жағдайда орталық банктер мөлшерлемені төмендетіп немесе үкіметтер ынталандыру бағдарламаларын іске қосып келді. Алайда BlackRock Investment Institute ұсынған жаңа шолу қазіргі жаһандық экономиканың біртіндеп басқа бағытқа бұрылып, басты мәселе тұтынушылардың ақшасына емес, энергия мен өндірістік қуаттар секілді ұсыныс факторларына тіреліп отырғанын көрсетеді.

Таяу Шығыстағы қақтығыстар энергия жеткізіліміндегі тәуекелдерді арттырғанымен, бұл өзгерістердің негізгі себебі жасанды интеллект үшін қажетті алып инфрақұрылымның құрылысы болып саналады. Әлемдік технологиялық алыптардың күрделі шығындары бұрынғы болжамдардан әлдеқайда асып түскендіктен, жекелеген компаниялардың стратегиялық шешімдері тұтас мемлекеттердің макроэкономикалық көрсеткіштеріне тікелей ықпал ете бастады.

Көпшілік жаңа технологиялар компаниялардың тиімділігін арттырып, шығындарды азайтады деп сенгенімен, шын мәнінде жағдай мүлде басқаша өрбуде. Жасанды интеллект пайда әкелмес бұрын орасан зор ресурстарды, соның ішінде жаңа деректер орталықтарын, қуатты серверлер мен тұтас электр станцияларын талап ететіндіктен, бұл жағдай инвестициялардың ауқымды толқынын тудырады.

Жаңа деректер орталықтарының электр энергиясын шамадан тыс тұтынуы энергетикалық ресурстарды қайтадан стратегиялық маңызды деңгейге көтерді. Осы орайда сарапшылар атом энергетикасына, газ турбиналарын өндірушілерге және инфрақұрылымдық жобаларға басымдық беріп, жасанды интеллект бәйгесінде қай компания жеңіске жетсе де, бұл жүйелердің бәрібір сұранысқа ие болатынын алға тартады. Сондықтан жаңа технологиялар алғашқы кезеңде бағаны арзандатпай, керісінше жабдықтар мен жұмыс күшіне деген сұранысты арттыру арқылы инфляциялық қысымды күшейте түседі.

Осындай құрылымдық өзгерістер аясында қаржы нарықтарындағы дәстүрлі әртараптандыру тәсілдері де өз тиімділігін жоғалта бастады. Инфляция мен энергетикалық тәуекелдер акцияларға да, АҚШ-тың ұзақ мерзімді мемлекеттік облигацияларына да қатар қысым жасап жатқандықтан, инвесторлар капиталды басқарудың жаңа әрі белсенді жолдарын іздеуге мәжбүр. Осы себепті ірі қорлар АҚШ пен дамушы нарықтардың акцияларына, сондай-ақ энергетикалық жобаларға ерекше қызығушылық танытуда.

Соңғы онжылдықтардағы арзан энергия мен өндірістік қуаттардың молдығы кезеңі ресми түрде аяқталып келеді. Қазіргі таңда басты мәселе адамдардың қанша тұтынатыны емес, сол сұранысты қамтамасыз ету үшін қажетті ресурстар мен инфрақұрылымның жеткілікті болуында қалып отыр.