Қазақстанға кіру үшін енгізілетін жаңа рұқсат Ресейді неге алаңдатты – СІМ жауап берді

Қазақстан шетел азаматтарының ел аумағына кіруі мен болу тәртібін реттейтін жаңа ережелерді кезең-кезеңімен енгізуге кірісті. Үкіметтің 2026 жылы 10 қазандағы № 890 қаулысына сәйкес, визасыз тәртіппен келетін шетелдіктер үшін QazETA электрондық кіру рұқсаты енгізіледі, деп хабарлайды Politico.kz.

Ресей СІМ ресми өкілі Мария Захарованың бұл өзгерістердің Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) елдері азаматтарына қатысты қалай жүзеге асатыны туралы сауалына Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі арнайы жауап берді. Ведомство жаңа талаптар жайлы ақпарат дипломатиялық арналар арқылы барлық 85 визасыз мемлекетке, соның ішінде Ресей Федерациясына да толық жолданғанын мәлімдеді. Жақын күндері шет елдердің елшіліктері мен өкілдіктері үшін арнайы түсіндіру брифингі ұйымдастырылмақ.

Жаңа талаптар қашаннан бастап күшіне енеді?

Жаңа жүйені енгізу барлық шекара бекеттерінде бірден емес, кезең-кезеңімен іске асырылады:

• 2026 жылы 1 қарашадан бастап: Тексеріс пилоттық режимде Ақтау халықаралық әуежайында, сондай-ақ «Үрлітөбе» (Павлодар облысы), «Ауқатты» (Жамбыл облысы), «Атамекен» (Түркістан облысы) және «Нұрлы жол» (Жетісу облысы) автомобиль өткізу пункттерінде басталады.
• 2027 жылы 1 қаңтардан бастап: Талаптар Астана мен Алматы қалаларының халықаралық әуежайларында іске қосылады.
• 2027 жылы 1 наурыздан бастап: Электрондық рұқсат елдің бүкіл мемлекеттік шекарасы бойынша қалған барлық бекетте тексеріледі.
• 2027 жылы 1 шілдеден бастап: QazETA рұқсаты толықтай міндетті құжатқа айналады. Осы күннен бастап рұқсаты жоқ азаматтар елге кіргізілмейді.

Алғашқы кезеңдерде электрондық рұқсаттың болмауы елге кіруден автоматты түрде бас тартуға негіз болмайды. Бұл уақытта шетелдік азаматтарға жаңа тәртіп туралы түсіндіру жұмыстары жүргізіледі. Ал 2027 жылғы 1 шілдеден бастап рұқсаттың болмауы Қазақстанға кіргізбеуге негіз болуы мүмкін.

QazETA ақылы бола ма?

Бұған дейін әлеуметтік желілерде Қазақстанға кіруге арналған электрондық рұқсатты рәсімдеу ақылы болады деген ақпарат тараған еді. Кейбір жарияланымдарда стандартты рәсімдеу үшін шамамен 3,9 мың теңге, ал шекарада рәсімдеу үшін 7,8 мың теңге төленетіні айтылды.

Алайда Ішкі істер министрлігі бұл мәліметтерді нақтылап, QazETA үшін алынатын алым мөлшері нөл теңге екенін хабарлаған.

Тестілеу кезеңінде жүйені пайдалану міндетті болмайды. Дегенмен жаңа талаптар толық күшіне енген кезде шетелдік азаматтарға белгіленген тәртіпті сақтау қажет болады.

Электрондық рұқсатты қалай алуға болады?

Жаңа ережелерге сәйкес, QazETA алуға өтінім Қазақстанға келерден кемінде 72 сағат бұрын цифрлық платформа арқылы берілуі керек. Өтінім рәсімдеу кезінде жеке тұлғаны цифрлық сәйкестендіру және аутентификациялау талап етіледі.

Электрондық рұқсат 180 күнтізбелік күнге беріледі. Бірақ бұл шетелдік азамат Қазақстанда алты ай бойы үздіксіз жүре алады дегенді білдірмейді.

QazETA виза болып саналмайды және елде болу мерзіміне қатысты қолданыстағы шектеулерді жоймайды. Сондай-ақ электрондық рұқсаттың болуы Қазақстан шекарасынан кедергісіз өтуге толық кепілдік бермейді. Шекара қызметі заңнамада көзделген негіздер бойынша елге кіруден бас тарта алады.

Кімдерге QazETA қажет болмайды?

Қаулыда электрондық рұқсат алудан босатылатын шетелдік азаматтардың бірнеше санаты көрсетілген. Олардың қатарында:

• 16 жасқа толмаған балалар;
• 65 жастағы және одан үлкен азаматтар;
• қолданыстағы қазақстандық визасы бар адамдар;
• Қазақстанда уақытша тұруға рұқсаты немесе тұруға ықтиярхаты бар шетелдіктер;
• босқындар мен пана іздеушілер;
• шет мемлекеттердің басшылары, үкімет жетекшілері және ресми делегация мүшелері;
• дипломатиялық және қызметтік паспорт иелері;
• халықаралық әуежайдың транзиттік аймағынан шықпайтын жолаушылар.

Бұдан бөлек, ұшақ, теңіз және өзен кемелерінің экипаждары, пойыз бригадалары, халықаралық тасымалмен айналысатын жүк көліктері мен автобустардың жүргізушілері де белгіленген шарттар орындалған жағдайда рұқсат алудан босатылады.

Гуманитарлық миссияларға, іздестіру-құтқару жұмыстарына және төтенше жағдайлардың салдарын жоюға қатысушылар үшін де ерекшеліктер қарастырылған. Кейбір мемлекеттік органдардың шақыруымен келетін азаматтар, шұғыл медициналық көмек қызметкерлері және жерлеу рәсіміне мәйіт алып жүретін адамдар да тиісті талаптарға сай болған кезде бұл міндеттен босатылуы мүмкін.

Алайда жекелеген жағдайларда жеңілдікке құқығы бар екенін растайтын құжаттарды ұсыну қажет.

Қазақстанда болу мерзімі өзгере ме?

QazETA жүйесінің енгізілуі шетелдіктердің Қазақстанда болу ұзақтығына қатысты қолданыстағы талаптарды өзгертпейді.

Жалпы тәртіп бойынша визасыз келетін азаматтарға Қазақстанда бір сапар кезінде 30 күнге дейін болуға рұқсат етіледі. Ал әрбір 180 күндік кезеңдегі жалпы мерзім 90 күннен аспауға тиіс. Бұл ретте халықаралық келісімдерде немесе арнайы ережелерде өзгеше мерзімдер белгіленуі мүмкін.

ЕАЭО елдерінің азаматтарына шекарадан өткен күннен бастап 90 күнтізбелік күнге дейін болу мүмкіндігі қарастырылған. Бірақ оларға да 180 күндік кезеңдегі 90 күннен аспайтын жалпы шектеу қолданылады.

Жекелеген мемлекеттердің азаматтары үшін арнайы шарттар бар. Мысалы, Иран мен Үндістан азаматтары Қазақстанға визасыз бір сапармен 14 күнге дейін келе алады. Олардың елде болуының жалпы ұзақтығы 180 күн ішінде 42 күннен аспауға тиіс. Ал Түркия азаматтарына 180 күндік кезеңде 90 күнге дейін визасыз болуға рұқсат етіледі.

Қазақстанға жұмыс істеу, оқу, емделу, отбасымен қауышу немесе бизнес жүргізу мақсатында келетін шетелдіктерге заңнамада көзделген негіздер бойынша уақытша тұруға рұқсат алу мүмкіндігі сақталады.

Көші-қон бақылауы қалай жүргізіледі?

Жаңа қаулы шетелдіктердің елге кіру тәртібімен қатар, олардың Қазақстан аумағында болуын бақылау талаптарын да қамтиды.

Ішкі істер органдары шетел азаматтарының құжаттарын, елде болу мерзімдерін және кіруге шектеу қойылған аумақтарға баруға рұқсаттарының бар-жоғын тексеруді жалғастырады. Тексерулер тұрғылықты жері, жұмыс немесе оқу орны, көлік және қоғамдық орындарда жүргізілуі мүмкін.

Шетелдіктерді есепке алу үшін «Бүркіт» бірыңғай цифрлық жүйесі, визалық-көші-қон порталы және e-Qonaq ақпараттық жүйесі пайдаланылады.

Шетелдік азаматты қабылдаған жеке немесе заңды тұлға оның келгені туралы ішкі істер органдарына үш жұмыс күні ішінде хабарлауға міндетті.

Қандай жағдайда Қазақстанға кіруге тыйым салынуы мүмкін?

Жаңа ережелер шетелдіктерге елге кіруден бас тарту, Қазақстанда болу мерзімін қысқарту және елден шығарып жіберу тәртібін де белгілейді.

QazETA электрондық рұқсаты «Халықтың көші-қоны туралы» заңның 48-бабында көзделген негіздер бойынша берілмеуі немесе күшін жоюы мүмкін. Бұған құжаттарды рәсімдеу кезінде заң бұзушылықтардың анықталуы, елде болу мерзімін қысқарту немесе әкімшілік жолмен елден шығарып жіберу туралы шешімдер себеп болуы ықтимал.

Сонымен қатар сот шешімімен Қазақстаннан шығарылған шетелдіктерге елге кіруге бес жылға тыйым салынады. Бұл мерзім тиісті шешім орындалған күннен бастап есептеледі. Мұндай азаматтар туралы мәліметтер сот шешімі орындалғаннан кейін бір жұмыс күні ішінде «Бүркіт» жүйесіне енгізілуге тиіс.

Осылайша, QazETA жүйесі Қазақстанға визасыз келетін шетелдіктер үшін жаңа талаптарды кезең-кезеңімен енгізуді көздейді. Қазақстан тарапы Ресейге және басқа да мемлекеттерге жүйенің жұмыс тәртібі туралы ақпарат беріп, жаңа ережелерді түсіндіру жұмыстарын жалғастырмақ.