Қытай мен Еуропа арасындағы жүктің 83%-ы Қазақстан арқылы өтеді: шетелдік басылымдар не жазады

Қазақстан Қытай мен Еуропа арасындағы құрлық арқылы өтетін жүк транзитінің 83%-ын өз қолына алып, жаһандық көлік картасындағы рөлін күрт арттырды, деп хабарлайды Politico.kz.

Шетелдік БАҚ өкілдерінің мәліметінше, соңғы жеті жылда Қазақстан өзінің көлік инфрақұрылымына шамамен $35 млрд инвестиция салған. Бұл қаражат теміржол желілерін, порттар мен әуежайларды жаңғыртуға жұмсалып, нәтижесінде Транскаспий халықаралық көлік бағыты Азия мен Еуропаны жалғайтын ең тиімді құрлық маршрутына айналды. Осы уақыт ішінде Орта дәліз арқылы тасымалданған жүк көлемі бес есеге өсіп, 4,5 млн тоннадан асты. Ендігі стратегиялық мақсат – бұл көрсеткішті 2029 жылға қарай 300 мың TEU контейнеріне дейін жеткізу.

Жүк тасымалының жылдамдығын арттыруда теміржол инфрақұрылымы басты рөл атқарып отыр. Өткен жылы құны $1 млрд-тан асатын ұзындығы 836 шақырымдық «Достық-Мойынты» желісінің екінші жолы салынды. Бұл жоба бағыттың өткізу қабілетін тәулігіне 12-ден 60 пойызға дейін ұлғайтып, жүк көліктерінің орташа жылдамдығын 87,5%-ға арттырды. Оған қоса Алматы стансасын айналып өтетін жаңа теміржол желісі транзит уақытын бір тәулікке қысқартса, Орталық Азиядағы ең ірі «Қорғас – Шығыс қақпасы» құрғақ портының жалпы жүк қабылдау көлемі 372 мың TEU-ға жетті. Шекаралық өткелдердегі цифрлық шешімдердің арқасында Қытайдың «Достық» стансасынан Грузияның Қара теңіз порттарына дейін жүк небәрі 11-13 күнде жетеді және бұл көрсеткіш Суэц каналы арқылы өтетін теңіз тасымалымен еркін бәсекелесе алады.

Теміржолмен қатар елде халықаралық маңызы бар ірі автомагистральдардың құрылысы қарқын алған. Тамыз айында басталған «Бейнеу-Сексеуіл» трассасы пайдалануға берілген соң Қытайдан Еуропаға дейінгі қашықтық 1 мың шақырымға, ал жеткізу уақыты үш күнге қысқарады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бұл магистральды екі құрлықты байланыстыратын «алтын көпір» деп бағалаған. Сонымен қатар жалпы құны $1,5 млрд-тан асатын «Жезқазған-Қарағанды» жолын төрт жолаққа дейін кеңейту жұмыстары жүріп жатыр. Дүниежүзілік банктің мәліметінше, жаңғыртылған жолдар көліктердің орташа жылдамдығын сағатына 80 шақырымға дейін арттырып, тасымалдаушылардың шығынын 35%-ға төмендеткен.

Құрлықтағы жетістіктермен қатар Қазақстан өзінің теңіз және әуе хабы ретіндегі әлеуетін де күшейтіп келеді. Биыл «Ақтау» портында жаңа контейнерлік хаб салынып, «Құрық» портында теңіз түбін тереңдету жұмыстары аяқталды, нәтижесінде Каспий порттарының жалпы өткізу қабілеті екі есеге ұлғайды. Ал азаматтық және жүк авиациясы саласында Алматы әуежайының жаңа терминалы іске қосылып, отандық әуежайлар барлығы 32 млн-ға жуық жолаушыға қызмет көрсеткен. Келер жылы Астана әуежайы жаңғыртылып, «ашық аспан» режимі аясында халықаралық бағыттар желісі 30 ел бойынша 135 бағытқа дейін көбейеді деп жоспарланып отыр.