Үкімет МӘМС пен жекеменшік мектептерге бөлінетін ақшаны қатаң бақылауға алды

Жаңа цифрлық жүйелер арқылы Қазақстан үкіметі МӘМС пен жекеменшік мектептердегі 12 млрд теңге негізсіз төлемнің алдын алды, деп хабарлайды Politico.kz.

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бюджет қаражатын тиімді жұмсауды тапсырған болатын. Қазір жауапты ведомстволар қаржылық тәртіпті күшейтіп жатыр. Енді ықтимал заңбұзушылықтар ақша аударылғаннан кейін емес, төлем жасалмас бұрын анықталады. Мемлекеттік жүйелер біріктіріліп, тексеру процесі толық цифрлық форматқа көшті.

Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіндегі антифрод тетігі биылғы жылдың бірінші жартыжылдығында 4 млрд теңгеден астам соманың ақауын тапты. Бұл қаражат медициналық ұйымдарға аударылған жоқ. Биыл қаңтар айында әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры Қаржы министрлігінің қарамағына өтті. Бұл қадам қаражатты тиімді басқару үшін жасалды. Енді басты назар шығындарды бақылауға емес, медициналық көмектің нақты нәтижесіне аударылып отыр.

Астана қаласындағы 207 клиника базасында Qalqan жаңа цифрлық платформасы сынақтан өтіп жатыр. Жүйе арқылы медициналық көмектің 20 түріне ақы төленеді. Тағы 60 қызмет тексерілу үстінде. Жыл соңына дейін барлық көмек түрі осы платформаға толық қосылады. Емделушілер eGov Mobile қосымшасындағы QR-код арқылы дәрігерге барғанын растай алады. Болашақта бұл қызмет банк қосымшаларына да шығады.

Келесі кезеңде пациенттің электрондық қаржылық паспорты іске қосылады. Онда адамға көрсетілген және төленген медициналық көмек туралы ақпарат ашық тұрады. Биылғы жылдың екінші жартыжылдығында жаңа басқару моделі ел бойынша кең ауқымда таралады.

Жекеменшік мектептерді қаржыландыру саласында да нақты өзгерістер бар. Былтыр күзде іске қосылған OrtaBilim цифрлық сервисі артық шығындарды тоқтатты. Жүйе e-Qazyna платформасымен және «Күнделік» сияқты бағдарламалармен біріктірілген. Мемлекеттік тапсырысты бөлу құзыреті жергілікті білім басқармаларына берілді. Тексеру нақты уақыт режимінде жүргізіліп, барлық операцияның цифрлық ізі қалады. Қолмен есептеуден бас тарту 2025 жылдың қыркүйек-желтоқсан айларында 8 млрд теңгені үнемдеуге мүмкіндік берді.

Елімізде 2020 жылы 203 жекеменшік мектеп болса, 2025 жылы олардың саны 745-ке жеткен. Қазір платформада 899 мектептің дерегі толық цифрландырылды. Биыл қаңтар-мамыр айларында 749 білім ордасына 102,9 млрд теңге төленді. Қаржыландыру көлемі оқушылар санына және нақты деректерге сүйеніп автоматты түрде есептеледі.

Цифрлық тексеру барысында кеңсе, коттедж және бұрынғы өндірістік цехтарда орналасқан 145 мектеп анықталды. Оларға бөлінген мемлекеттік тапсырыс көлемі 38 млрд теңгені құрайды. Мұндай ғимараттар балаларды оқытуға арналмаған. Бизнес иелеріне нысандарды қалыпқа келтіруге уақыт берілді. Егер ғимараттар санитариялық талапқа сай келмесе, 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап оларға мемлекеттік тапсырыс берілмейді. Реформаның мақсаты жекеменшік білім беруді қысқарту емес. Бюджет қаражаты тек қауіпсіз әрі талапқа сай мектептерге бағытталуы тиіс.