Алматы мен Шымкентке ағылған жастарға қатысты Үкімет шұғыл шешім қабылдады

NEET жастардың (Not in Education, Employment or Training) немесе ni-ni ұрпақтың (испанша, ni estudia, ni trabaja), яғни түрлі себеппен не оқу оқымайтын, не жұмыс істемейтін жастардың жағдайы да мәз емес. Ведомстволық мәліметтерге сәйкес, республикада тіркелген жұмыссыздардың басым бөлігі – 43 %-ы немесе 137,4 мың адам тек мектеп қана бітіріп, әрі қарай мамандық игермегендер. Тағы 30 %-ы (94,2 мың адам) – колледжбен, училищемен, техникалық және кәсіптік біліммен шектелгендер. Сонда 27 %-ы (86,2 мың адам) ғана – жоғары білім алған. Осыған қарап, ЕРДО сарапшылары жұмысқа орналасудағы табыстылыққа ықпал ететін негізгі факторлардың бірі – сол бұрынғыдай жоғарғы білім болып қала бергенін айтады. Өңірлерде орын таппаған азаматтар, әсіресе жастар ірі қалаларға аттанады. Сондықтан биліктің басымдықты бір міндеті – шаһарларға лек-лекпен ағылып келіп жатқан ауыл жастарын жұмыспен қамту жəне олардың табыс табу мүмкіндіктерін қарастыру болуға тиіс. Республика бойынша "NEET" санатындағы жастардың үлесі 7,1%-ды құрайды екен. Бұл 379 мыңнан астам азамат: тұтас армия!

"Осы санатта ауыл жастарының үлесі айтарлықтай. Жастар табыс іздеп, үш ірі магнит-қалаға – Астана, Алматы, Шымкентке ұмтылады. Мысалы, жыл сайын Астанаға 30 мыңнан астам адам көшіп келіп жатыр. Көші-қон ағынының негізгі үлесін еңбек тəжірбиесі мен практикалық дағдылары жоқ ауыл жастары құрайды. Əдетте, қалаларда олар уақытша, жалақысы төмен, қара жұмыстармен айналысып, құрылыс алаңдары мен базарларда нəпақа іздеп жүр. Біліктілігінің жоқтығынан табысының да төмен болуы ауыл жастарын қарызға итермелейді. Жастардың жаппай борышқа батуы қалалардағы əлеуметтік тұрақтылыққа кері əсерін тигізуі мүмкін", – деді Мәжіліс депутаты Жигули Дайрабаев.

Осы орайда депутаттардың сауалына жауап жолдаған Үкімет басшысы Олжас Бектенов биылғы 1 мамырдан бастап, еліміз бойынша "Joltap" жобасы енгізілетінін хабарлады. Дұрысын айтқанда, бұл – елорда әкімі Жеңіс Қасымбектің жүзеге асырып жатқан жобасы. Оның табысқа жеткенін байқаған билік бұдан былай сол тәжірибені кеңейтіп, бүкіл Қазақстанға жаятын болды.

"Астана қаласының әкімдігі "Joltap" жобасын пилоттық режимде іске асыруда. Негізгі мақсаты – Астананың өзіндегі және көшіп келіп, жұмыссыз жүрген барлық жастарды анықтау, олардың жұмыс табуына нақты жәрдемдесетін практикалық дағдыларға оқыту, соңынан жұмысқа орналасуына және шағын бизнес ашуына көмек көрсету. Жоба демеушілік қаржылар есебінен іске асырылуда", – деді Премьер-министр.

Жасыратыны жоқ, мемлекеттен қайыр күтпейтін жастар проблемасымен билік органдарына бара бермейді. Сондықтан жергілікті билік өкілдерінің өзі соларға барады.